Συναγερμός στους ειδικούς για τους παγετώνες στην Ελβετία, λόγω καύσωνα
«Είμαστε τρεις μήνες πολύ νωρίτερα σε σύγκριση με μια υγιή κατάσταση» επισημαίνει ο επικεφαλής του δικτύου Παρακολούθησης Παγετώνων, Ματίας Χους.
Σήμα κινδύνου εκπέμπουν οι ειδικοί, καθώς οι ελβετικοί παγετώνες αναμένεται να χάσουν μια τεράστια ποσότητα πάγου και χιονιού εξαιτίας του κύματος καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του δικτύου Παρακολούθησης Παγετώνων της Ελβετίας (Glamos), το χιόνι και ο πάγος που συσσωρεύτηκαν τον περασμένο χειμώνα στους παγετώνες της Ελβετίας αναμένεται να έχουν λιώσει εντελώς μέχρι σήμερα, σηματοδοτώντας την ανησυχητική, δεύτερη πιο σύντομη καταγεγραμμένη άφιξη του κρίσιμου ορίου που είναι γνωστό ως «ημέρα απώλειας παγετώνων».
Κάθε περαιτέρω λιώσιμο από τώρα έως τον Οκτώβριο θα έχει ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του μεγέθους των παγετώνων στις ελβετικές Άλπεις. Με βάση δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από το 2000, η μόνη φορά που αυτό το κρίσιμο σημείο καμπής ήρθε ακόμη νωρίτερα ήταν το 2022, όταν προέκυψε στις 26 Ιουνίου.
«Βλέπουμε πρωτοφανείς ρυθμούς λιωσίματος πάγου»
Το ζοφερό αυτό σενάριο οφείλεται στον τρέχοντα καύσωνα, καθώς και σε εκείνον του Μαΐου και οι δύο έρχονται ως συνέχεια ενός ακόμη χειμώνα με εξαιρετικά χαμηλές χιονοπτώσεις.
«Βλέπουμε απλώς τεράστια αποσάθρωση, καθώς και πρωτοφανείς ρυθμούς λιωσίματος πάγου και χιονιού σε όλες τις Άλπεις», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) την Παρασκευή ο επικεφαλής του Glamos, Ματίας Χους, καθώς πολλοί ελβετικοί μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν νέα ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας. «Είμαστε τρεις μήνες πολύ νωρίτερα σε σύγκριση με μια υγιή κατάσταση».
Αυτόν τον αιώνα, το συγκεκριμένο σημείο καμπής επιτυγχάνεται, κατά μέσο όρο, στα μέσα Αυγούστου, κάτι που αποτελεί ήδη εξαιρετικά δυσμενή εξέλιξη για τους παγετώνες της χώρας, οι οποίοι συρρικνώνονται με ιλιγγιώδη ρυθμό.
Ο Ματίας Χους τόνισε ότι μόλις επέστρεψε από τον Παγετώνα του Ροδανού και ότι μέσα σε 10 ημέρες από την προηγούμενη επίσκεψή του «έλιωσε ένα μέτρο πάγου σε κατακόρυφη κατεύθυνση – ένα μέτρο λιωσίματος μέσα σε μόλις 10 ημέρες».
«Καταστροφικό για τους παγετώνες»
«Είναι εξαιρετικά εντυπωσιακό να το βλέπει κανείς, και αυτό είναι απλώς η επίδραση του καύσωνα. Όσο περισσότερες ημέρες προστίθενται με πολύ υψηλές θερμοκρασίες, χωρίς καν να έχει σημασία αν είναι 35°C ή 40°C, αυτό είναι απλώς καταστροφικό για τους παγετώνες».
Ο Χους εξήγησε ότι η «πολύ κακή κατάσταση των παγετώνων αυτή τη στιγμή» οφείλεται σε έναν «συνδυασμό δυσμενών συγκυριών», συμπεριλαμβανομένης της μειωμένης χιονόπτωσης και της μεταφοράς σκόνης από την έρημο Σαχάρα τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με τον ειδικό, το 2026 παρουσιάζει «εκπληκτική ομοιότητα» με το 2022, το οποίο για τους παγετώνες ήταν με διαφορά η πιο ακραία χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ στις Άλπεις, με τους ρυθμούς λιωσίματος να ξεπερνούν κάθε προηγούμενο ιστορικό δεδομένο.
Υποχωρούν εδώ και 170 χρόνια οι παγετώνες στις Άλπεις
Σημειώνεται ότι φέτος παρατηρήθηκε 25% λιγότερο χιόνι για την αναπλήρωση της επιφάνειας των παγετώνων σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 2010-2020. Επίσης, ο Μάιος ήταν ιδιαίτερα θερμός, προκαλώντας την πρόωρη εξαφάνιση του στρώματος χιονιού που προστατεύει τον πάγο.
Οι παγετώνες στις ελβετικές Άλπεις άρχισαν να υποχωρούν πριν από περίπου 170 χρόνια, αρχικά με ήπιο ρυθμό, αλλά τις τελευταίες δεκαετίες το λιώσιμο έχει επιταχυνθεί σημαντικά λόγω της κλιματικής αλλαγής. Ο όγκος των ελβετικών παγετώνων συρρικνώθηκε κατά 38% από το 2000 έως και το 2024.
Ο κ. Χους πρόσθεσε ότι η Ελβετία έχει ήδη χάσει 1.200 παγετώνες τα τελευταία 50 χρόνια, και πλέον έχουν απομείνει μόνο 1.300.
«Αυτοί που χάθηκαν ήταν μικροί παγετώνες, αλλά εξακολουθούσαν να είναι σημαντικοί για τις περιφερειακές περιοχές των Άλπεων», εξήγησε ο παγετωνολόγος. «Αν η υπερθέρμανση συνεχιστεί όπως τις τελευταίες δεκαετίες, μέχρι το 2100 θα μας έχουν απομείνει μόνο μερικά μικρά υπολείμματα πάγου».